Η γνώση χωρίς σύνδεση με το συναίσθημα δύσκολα αφήνει ρίζες. Στο «Μουσείο Φυσικής Ιστορίας» που δημιουργήσαμε με τη Β΄ Δημοτικού, δεν θελήσαμε απλώς να μάθουμε για τα ζώα. Θελήσαμε να τα γνωρίσουμε. Να τα παρατηρήσουμε. Να αναρωτηθούμε γιατί υπάρχουν και τι έχουν να μας διδάξουν.

Συχνά ζητάμε από τα παιδιά να σέβονται τη φύση. Όμως πώς μπορείς να σεβαστείς κάτι που δεν γνωρίζεις πραγματικά; Πώς να προστατεύσεις ακόμη και το πιο μικρό πλάσμα του πλανήτη, αν δεν κατανοήσεις τον ρόλο του και τη θέση του μέσα στο μεγάλο δίκτυο της ζωής;

Μέσα από αυτό το ταξίδι, κάθε ομάδα ζώων μάς χάρισε κι ένα μοναδικό μάθημα ζωής:

• Οι πεταλούδες μάς μίλησαν για τη μεταμόρφωση και την υπομονή. Για εκείνες τις περιόδους που εξωτερικά μοιάζουν ακίνητες, ενώ μέσα τους συντελείται μια ολόκληρη αλλαγή. Μας θύμισαν ότι το να περιμένεις δεν είναι πάντα στασιμότητα. Μερικές φορές είναι ο χρόνος που χρειάζεται η ψυχή για να ανοίξει τα φτερά της.
• Οι μέλισσες μάς έδειξαν τη δύναμη της συνεργασίας. Πόσο βαθιά συνδεδεμένος είναι ο ένας με τον άλλον και πώς το καλό του συνόλου εξαρτάται από τη συμβολή του καθενός. Μας θύμισαν ότι κανείς δεν ανθίζει μόνος του.
• Τα αμφίβια μάς δίδαξαν την ισορροπία. Ζουν ανάμεσα σε δύο κόσμους, όπως κι εμείς συχνά προσπαθούμε να ισορροπήσουμε ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, στις επιθυμίες και τις ανάγκες μας. Γιατί τα άκρα σπάνια οδηγούν σε όμορφα μονοπάτια.
• Τα πτηνά μάς μίλησαν για την προσαρμογή. Για τη δύναμη που κρύβεται στην ικανότητα να αλλάζεις, να ακολουθείς νέες διαδρομές όταν οι συνθήκες το απαιτούν και να συνεχίζεις το ταξίδι σου ακόμη κι όταν ο προορισμός μοιάζει μακρινός.
• Τα ερπετά μάς θύμισαν την αξία της αποδοχής. Ότι η φύση δεν χωρίζεται σε συμπαθητικά και μη συμπαθητικά πλάσματα. Κάθε ζωή έχει τον δικό της σκοπό, ακόμη κι όταν δεν τον καταλαβαίνουμε αμέσως. Και ίσως ο σεβασμός να ξεκινά ακριβώς εκεί: στην αναγνώριση της αξίας του διαφορετικού.
• Τα θηλαστικά μάς μιλούν για τη φροντίδα. Για τους δεσμούς που δημιουργούνται μέσα από την προστασία, την τρυφερότητα και την παρουσία. Γιατί η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα· είναι πράξη ευθύνης απέναντι σε όσα και όσους εξαρτώνται από εμάς.

Γιατί τελικά η περιβαλλοντική εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τα ζώα. Αφορά τον άνθρωπο. Αφορά τις αξίες που θέλουμε να καλλιεργήσουμε για κάθε ύπαρξη.